سخن مدیر:

جیم ـ تحلیل داشتن

بدون دیدگاه

   لازم به تذکر و تأکید نتواند بود که خود آگاهی انسان یکی از عالی ترین نمونه ها و ویژگی های کمال رشد فرزند آدمی ست، اما این نکته قابل یادآوری و تأکید است که هیچ کسی به خودآگاهی انسانی دست یافته نمی تواند مگر اینکه نسبت به پندار و گفتار و کردار خویش اشراف داشته، علت گرایش و یا عدم گرایش خود را به هر یک از زمینه ها و در رابطۀ با هر یک از آنها مورد ارزیابی و تحلیل قرار داده باشد؛ و این نیست مگر داشتن تحلیل.
در اهمیتِ داشتنِِ تحلیل قبلاً نیز عرایضی تقدیم شد؛ از سوئی اگر بخواهیم موارد نقصان و زیان جامعۀ خودمان و یا هر جامعۀ دیگری را نسبتِ بی توجهی به این امر یادآوری و بررسی نمائیم: مثنوی هفتاد من کاغذ می شود. چنانچه نقیض امر هم می تواند خیلی از مسایل را به ما روشن و مسجل سازد.
بدون تردید بواسطۀ ارزش و اهمیت والای همین مسئله بوده است که در می یابیم بلخی علت و دلیل آنچه را مورد تحریض قرار می دهد و یا مورد انکار، بیان نموده و زمینه را تا آنجا که زبان شعر گنجایش دارد به صورتی تحلیلی مطرح می نماید:
از آن پیشت که هستی برکند دل
ترا باید ز هستی دل بریدن

     این سخن در زبان دین به این عبارت هم آمده است: «موتوا قبل ان تموتوا» که موت اختیاری و به عبارتی رساتر رسیدن به کمال آزادی (فنا) را توصیه می دارد. در مورد تقوی آورده است که:
مرشدِ مستان چه عجب نغز گفت
«خود گذری» حاصل تقواستی

     و در رابطه با رشد واقعی و ثبات راستین و اصیل پایه های حیات انسانی دارد:
تعمیر عمر باید از عدل و داد کردن
تا منهدم نگردد دیوار زندگانی

     ***
قائد مردم نشاید گفت آنکس را که او
بانیِ تعمیر خود شد از خراب دیگری

     و چون یقین دارد که پایه های چنین تعمیری لرزان است و بخواهی نخواهی دلهرۀ باطنی و به اصطلاح رنج، عذاب و یا لااقل پشیمانی وجدانی ببار می آورد، دارد که:
بلخی اگر چه دعوی آزاده گی بسی ست
آزاد نیست آنکه به وجدان معذب است

     طبیعی ست که تحلیل ها و دلایل بلخی منحصر به موارد یاد شده نبوده، در هر یک از سروده هایش می توان سراغ تحلیل های وی را گرفت، حتی اگر به مسایل طبیعی پرداخته باشد چنانکه درین مورد می توان مشاهده کرد:
هر تحول زادۀ عشق است در علم الحیات
فلسفی داند چسان حل معما می
شود
دفع و جذب اندر طبیعت درس رشد خلقت است
عشق را نازم زفیضش مرده احیا می
شود
تا ابد چون نفس ماهیت پر از خاصیت است
انفعال و فعل در هر ذره پیدا می
شود

۰دیدگاه فرستاده شده است.
شما هم دیدگاه خود را بنویسید
نوشته‌های ویژه
اخبار ویژه

با عضویت در خبرنامه، تازه‌ترین مطالب سایت را در ایمیل‌تان دریافت کنید.
برای عضویت نشانی ایمیل خود را وارد کرده و بر روی دکمه عضویت کلیک نمایید.