سخن مدیر:

دوم ـ حسد و اسراف:

بدون دیدگاه

امام سجاد (ع)، در رابطه با این مقوله ها، به پیشگاه حضرت حق چنین می نالد:
« اَللّٰهُمَّ اِنّی اَعُوذُبِکَ مِن… غَلَبَهِ الحَسَدِ… وَ نَغُوذُ بِکَ مِن تَناوُلِ الاِسرافِ… »
حدود اسراف نیز، از عوامل شناخته شدۀ فرهنگ جامعۀ انسانی و بالاخص اسلامی بوده، منتها آنگاه که جهت عمل ایندو عامل فسادزای، متوجه زمینه های تنوع طلبانه می شود، دائره تخدیر، تلاشی و نسیان آنها فراختر و عمیق تر می گردد. و باز تا آنجا که از بررسی تاریخی حوزه و ساحۀ عمل ایندو عامل بر می آید، انسان امروز، بویژه بواسطۀ حضور و حاکمیت زمینه های متعددی از نیازها و نیازنماها، و گسترش دامنۀ تنوع طلبی، بیشتر از آن رنج برده و حتی نقش عوامل مشکل آفرین را در زندگی او بازی می کنند!
امروزه، نقش مخرب حسد و اسراف را بیشتر از هر جای دیگر، در بازارهای پر تنوعِ متجملانۀ اسارتبار و استثمارگرانه می توان مشاهده کرد. زیرا جهتِ عمل ایندو عامل، بیش از همه جا متوجه بازار و اشیاءِ بسیار متنوع سرگرم کنندۀ تخدیر کننده شده، و رنج خفقانبار و شکنجه آلود خود را بر کسانی تحمیل می کند که بدلایلی، سلطۀ بازار را پذیرا شده اند! تا آنجا که در اغلب موارد، قسمت عمده یی از ناهنجاریهای اخلاقی، سیاسی، فرهنگی و… انسان امروز، زادۀ حضور و حاکمیت قاهرانۀ همین عوامل می باشند. زیرا، تحلیل و تعلیل دقیق و موشکافانۀ اجتماعی ـ بویژه در رابطه با ممالک کم رشد و ملل خودباختۀ غافل شده از خدا ـ نشان می دهد که: قسمت قابل توجهی از وابستگی های سیاسی، قسمت قابل ملاحظه ای از وابستگیهای فرهنگی و قسمت قابل تأملی از خود باختگی های هراس انگیز انسان امروز، ناشی از احساس فشار حسد و اسراف، بویژه در رابطه با زمینه های تنوع طلبانه می باشد.
طبیعی ست که درین میانه، نه اثری از حسد و حسادت بارور علمی، اخلاقی، ارزشی، عرفانی و الهی است و نه خبری از تنوع طلبی خردمندانه، ابتکاری و هدفدار.
در واقع، علت اصلی اسارت انسان ها در دام این آفتهای اضطرابزای را، همان ناخردمندی آنها ـ که بشکل گرایشهای برون محورانه تجلی کرده است ـ تشکیل می دهد. آنهم تا آنجا که در برخی از جلوه ها: هویت، دانش، خرد، هنر، نیروها و استعدادهای مختلف انسانی را نیز، بدل به کالای قابل فروشی ساخته است.
سلطه و استیلای این عوامل، با آنکه در برخی از موارد ظاهر با رفاهیت، حفظ و ذخیره سازی نیروهای انسانی« همجهت » می نماید، ولی از آنجا که نفسِ گرایشِ به آنها تخریبی بوده و تخریب و تلاشی و فساد نتیجۀ قهری آنها می باشد، باعث آن شده است که هم رفاه ـ به مفهوم دقیق انسانییِ آن ـ حذف و نفی شود، هم نیروها ـ و بویژه نیروهای تعالیجوی انسانی ـ به تحلیل رفته و از آنها در جهت رشد هویت ربانی انسان، استفاده نشود.
از پی آمدهای سهمگین حضور و حاکمیت این عوامل یکی آنست که: گرفتار دام این آفتها، چگونگی هویت و نوع شخصیت ( گوهرمندی، برازندگی و عدم برازندگی ) خود را در گرو تحقق « نیاز نماهایی » می پندارد که یا حسد بر وی تحمیل نموده است و یا اسراف! چه اینان گمان می کنند هر کس بیشتر و بهتر « داشته باشد » و بیشتر مصرف کند، هویت بهتری داشته و لاجرم از مقبولیتی عامتر و برازندگی بیشتری برخوردار خواهد بود.
از اینروست که بصورتی بیمارگونه، احساس آرامش او نیز بستگی به تلاش و عملکرد او، در جهت امکان تحقق همین عوامل را دارد. دقت بیشتر در معنایابی این رفتار مؤید آنست که در این روند، و از این به بعد:
الف ـ دیگر این خود شخص نیست که خود را کشف و درک می کند؛
باء ـ دیگر این خود شخص نیست که هویت و برازندگی و… خود را تعیین، انتخاب، متحقق و اثبات می کند؛
جیم ـ دیگر این خود شخص نیست که ارزشهای وجودی خود را تعیین، انتخاب، متبلور و اثبات می دارد؛
دال ـ دیگر این خود شخص نیست که به ارزیابی جنبه های مثبت و منفی وجود خود می پردازد؛
هاء ـ دیگر این خود شخص نیست که زندگی و هدف زندگی را معین، ممکن و معنیدار می سازد؛
واو ـ دیگر این خود شخص نیست که از همۀ اینها دفاع می کند و یا روی بر می گرداند؛
لذا به همان شدتیکه به زمینه های مورد عملِ حسد و اسراف وابسته و از خود تهی و در شرار تحقق احکام این آفتها می سوزد، بیروح، بی ارج، پا در هوا، مضطرب و پژمرده گردیده و به همان وسعت از سلامت، آرامش و احساس وجود دور و به پراکندگی هویت نزدیک تر می شود!
در این روند، دلسوزی انسان نسبت به خودش، به تقدیر سیاسی، اخلاقی، فرهنگی، هنری و… او، متناسب با اقبال و توجه و ارزشی است که ضوابط و معاییر پا گرفته از آن عوامل ـ آنهم در رابطۀ فرد با دیگران و دیگران با فرد ـ ارائه داده و نسبت به بیرون از این دائره، همیشه بی تفاوت می ماند.

۰دیدگاه فرستاده شده است.
شما هم دیدگاه خود را بنویسید
نوشته‌های ویژه
اخبار ویژه

با عضویت در خبرنامه، تازه‌ترین مطالب سایت را در ایمیل‌تان دریافت کنید.
برای عضویت نشانی ایمیل خود را وارد کرده و بر روی دکمه عضویت کلیک نمایید.