سخن مدیر:

دوم ـ مؤمن و سرمایه های وجودیش

دسته‌بندی:
بدون دیدگاه

   یکی دیگر از راههای فهم جوهر و مؤلفه های تمدن معنیدار آنست که ببینیم قرآن مؤمنان را دارای چه امکانات وجودی، چه نگرشها و گرایشهای غالبِ پویا و چه سرمایه های قابل توجه و تذکر معرفی می کند.
ما با همۀ وجود خویش متیقنیم که انسان مؤمن، با آن سیمائی که خداوند از وی به دست داده است، اصلاً نمی تواند که متمدن نبوده و جامعۀ واقعاً ایمانمند نیز هرگز نمی تواند غیر متمدن باشد؛ زیرا ما اصلاً نمی توانیم بپذیریم که انسان به کمال ایمان برسد اما متمدن نشود!
به عبارتی دیگر، اگر مؤمن متمدن نیست، چه کسی متمدن تواند بود؟! اگر او که به آفرینش هویت خویش، آنهم بر مبنای عالی ترین ارزشهای ربانی دست یافته است، متمدن نیست، آنیکه بوزینه وار ساخته های ویرانگرِ چپاولگران سودپرست را مصرف و تخریب کرده و سرمایه های وجودی خویش را بر سرِ این کار می گذارد، متمدن تواند بود؟!
به هر حال، به دلیل اینکه در رابطه با « سیمای مؤمنین در قرآن »، « انسان کامل در قرآن » و عناوین مشابهی که به تصویر هویت انسان مؤمن پرداخته اند، نوشته های متعددی از جانب علماء و بینشوران با فضیلت پرداخته شده و مطالعۀ هر کدام می تواند ما را در بازیافت مقصود مورد نظر این فصل یاری رساند، ما ضمن توصیه به دوستان حقیقت جوی برای مطالعۀ آن کتابها و به ویژه « تفسیر موضوعی قرآن، اثر آیت الله جوادی آملی، جلدهای ۶ ـ ۹ ، » به آوردن فقط چند عدد محدود از آیات قرآنی بسنده می نمائیم:

     قَدْ أَفْلَحَ الْمُؤْمِنُونَ * الَّذِینَ هُمْ فِی صَلَاتِهِمْ خَاشِعُونَ * وَ الَّذِینَ هُمْ عَنِ اللَّغْوِ مُعْرِضُونَ * وَ الَّذِینَ هُمْ لِلزَّکَاهِ فَاعِلُونَ * وَ الَّذِینَ هُمْ لِفُرُوجِهِمْ حَافِظُونَ * إِلَّا عَلَىٰ أَزْوَاجِهِمْ أَوْ مَا مَلَکَتْ أَیْمَانُهُمْ فَإِنَّهُمْ غَیْرُ مَلُومِینَ * فَمَنِ ابْتَغَىٰ وَرَاءَ ذَٰلِکَ فَأُولَٰئِکَ هُمُ الْعَادُونَ * وَ الَّذِینَ هُمْ لِأَمَانَاتِهِمْ وَ عَهْدِهِمْ رَاعُونَ * وَ الَّذِینَ هُمْ عَلَىٰ صَلَوَاتِهِمْ یُحَافِظُونَ * أُولَٰئِکَ هُمُ الْوَارِثُونَ * الَّذِینَ یَرِثُونَ الْفِرْدَوْسَ هُمْ فِیهَا خَالِدُونَ * مؤمنون ۱ ـ ۱۱
« مؤمنان رستگار شدند: * آنان که در نمازشان فروتن * و از کارهای بیهوده روی گردانند * و زکات می پردازند * و آنان که شرمگاهشان را حفظ می کنند * جز بر همسران و کنیزانشان که در این صورت قابل ملامت نیستند * هر کس فراتر از این بخواهد تجاوزکار است * و رعایت کنندگان امانت و پیمان * و حافظان نماز، * آنان همان وارثانند * که بهشت را به ارث برند و در آن جاودان باشند. * »

     * الَّذِینَ آمَنُوا وَ لَمْ یَلْبِسُوا إِیمَانَهُم بِظُلْمٍ أُولَٰئِکَ لَهُمُ الْأَمْنُ وَ هُم مُّهْتَدُونَ * انعام ۸۲
« آنان که ایمان آورده اند و ایمان خود را به شرک نیالوده اند، ایمنی خاصِ آنهاست و آنان هدایت شدگانند. * »

     * الَّذِینَ آمَنُوا وَ تَطْمَئِنُّ قُلُوبُهُم بِذِکْرِ اللَّهِ أَلَا بِذِکْرِ اللَّهِ تَطْمَئِنُّ الْقُلُوبُ *
« آنان که ایمان آورده اند و دلهایشان به یاد خدا آرام می گیرد، آگاه باشید که یاد خدا آرامش بخش دلهاست. * »

    * وَعَدَ اللَّهُ الَّذِینَ آمَنُوا مِنکُمْ وَ عَمِلُوا الصَّالِحَاتِ لَیَسْتَخْلِفَنَّهُمْ فِی الْأَرْضِ کَمَا اسْتَخْلَفَ الَّذِینَ مِن قَبْلِهِمْ وَ لَیُمَکِّنَنَّ لَهُمْ دِینَهُمُ الَّذِی ارْتَضَىٰ لَهُمْ وَ لَیُبَدِّلَنَّهُم مِّن بَعْدِ خَوْفِهِمْ أَمْنًا یَعْبُدُونَنِی لَا یُشْرِکُونَ بِی شَیْئًا وَ مَن کَفَرَ بَعْدَ ذَٰلِکَ فَأُولَٰئِکَ هُمُ الْفَاسِقُونَ * نور ۵۵
« خداوند به کسانی که ایمان آوردند و کارهای شایسته کردند، وعده داد که در روی زمین جانشینشان کند ـ همچنان که اسلافشان را جانشین کرد ـ و دینی را که برای آنها پسندید استوار سازد و ترسشان را به آرامش بدل کند. مرا عبادت کنند و شریکی برایم قرار ندهند؛ و آنان که بعد از این کافر شوند، فاسقند. * »

      إِنَّمَا الْمُؤْمِنُونَ الَّذِینَ آمَنُوا بِاللَّهِ وَ رَسُولِهِ ثُمَّ لَمْ یَرْتَابُوا وَ جَاهَدُوا بِأَمْوَالِهِمْ وَ أَنفُسِهِمْ فِی سَبِیلِ اللَّهِ أُولَٰئِکَ هُمُ الصَّادِقُونَ * حجرات ۱۵
« مؤمنان کسانی هستند که پس از ایمان آوردن به خدا و رسولش دیگر گرفتار شک نشده اند و با مال و جان خویش در راه خدا به جهاد برخاسته اند، اینان راستگویانند. * »

    * وَ الَّذِینَ آمَنُوا وَ هَاجَرُوا وَ جَاهَدُوا فِی سَبِیلِ اللَّهِ وَ الَّذِینَ آوَوا وَّ نَصَرُوا أُولَٰئِکَ هُمُ الْمُؤْمِنُونَ حَقًّا لَّهُم مَّغْفِرَهٌ وَ رِزْقٌ کَرِیمٌ * انفال ۷۴
« آنان که ایمان آوردند و مهاجرت کردند و در راه خدا به جهاد برخاستند و آنان که پناه دادند و یاری کردند، مؤمنان حقیقی هستند و برایشان آمرزش و روزی خوبی است. * »

    * إِنَّمَا الْمُؤْمِنُونَ الَّذِینَ إِذَا ذُکِرَ اللَّهُ وَجِلَتْ قُلُوبُهُمْ وَ إِذَا تُلِیَتْ عَلَیْهِمْ آیَاتُهُ زَادَتْهُمْ إِیمَانًا وَ عَلَىٰ رَبِّهِمْ یَتَوَکَّلُونَ * الَّذِینَ یُقِیمُونَ الصَّلَاهَ وَ مِمَّا رَزَقْنَاهُمْ یُنفِقُونَ * أُولَٰئِکَ هُمُ الْمُؤْمِنُونَ حَقًّا لَّهُمْ دَرَجَاتٌ عِندَ رَبِّهِمْ وَ مَغْفِرَهٌ وَ رِزْقٌ کَرِیمٌ * انفال ۲ ـ ۴
« مؤمنان کسانی هستند که هر وقت نام خدا برده شود، دلهاشان بترسد و چون آیاتش بر آنها خوانده شود ایمانشان فزونی یابد و به پروردگارشان توکل کنند. * آنها که نماز را برپا می دارند و از آنچه روزیشان داده ایم انفال می کنند. * مؤمنان حقیقی آنان هستند که نزد پروردگارشان درجاتی عالی و آمرزش و روزی فراوان دارند. * »
آنچه از فهم محتوای بلیغ و ارجبار همین چند آیه فراچنگ می آید، مؤید آنست که: گوهر و مؤلفه های تمدن معنیدار ذاتاً معنوی و علوی بوده و در رابطه با نگرشها و گرایشهای استعلائی انسان، تقرر و ظهور خود را به نمایش می گذارند. لذا باورمندیم، همانگونه که مؤمن بدون ظهور و تقرر همین ویژگیها مؤمن نبوده و از آفرینش و پویائی هویت مؤمنانه برخوردار نتواند بود، تمدن نیز بدون حضور و تبلور ویژگی هائی از همین دست ـ که قسمت عمدۀ آیات و روایات بعدی نیز مبین آنها خواهند بود ـ تمدن نتواند بود.

۰دیدگاه فرستاده شده است.
شما هم دیدگاه خود را بنویسید
نوشته‌های ویژه
اخبار ویژه

با عضویت در خبرنامه، تازه‌ترین مطالب سایت را در ایمیل‌تان دریافت کنید.
برای عضویت نشانی ایمیل خود را وارد کرده و بر روی دکمه عضویت کلیک نمایید.